Kolejny czwarty ołtarz został odrestaurowany. Koszt tej renowacji to osiemdziesiąt tysięcy złotych. Dzięki Akcji Renowacja, trwającej już od 2010r. krok po kroku poddaje sie renowacji ołtarze w naszym zabytkowym kościele.

Poniżej przedstawiamy stan aktualny ołtarza i jego opis.

OŁTARZ ŚW. BARBARY I ŚW. FLORIANA

Barokowy, stojący po prawej stronie nawy węższej, w swej głównej konstrukcji i zdobieniach ma wszelkie cechy podobieństwa do ołtarza Matki Boskiej Częstochowskiej po drugiej stronie nawy. Jego powstanie należy więc przypisywać wiekowi XVII. W czasie znanych dwóch odnowień w XIX wieku dokonano jego wzbogacenia rzeźbami i nowymi obrazami.

Pierwszy zapis historyczny w Kronice Parafialnej o ołtarzu pochodzi z 1851 roku, kiedy proboszczem był ks. Szymon Pawełkiewicz, brzmi:

Ołtarz S. Barbary, Małgorzaty i Katarzyny. Podobnie i tenże ołtarz, który obok ołtarza Matki Boskiej stoi - całkiem na nowo wystawionym i zbudowanym został. Tło jego blado zielono - marmurkowe, filary białe marmurkowane których bases (bazy) i kapitela wyzłocone są. Ram wielki ołtarza wyzłocony, którego środek ciemnozielony ozdóbkami latemi (lanymi) i wyzłoconemi wyłożony został - niektóre cząstki ołtarza odzłocone. Na wierzchu ołtarza zamiast obrazu starego, śmierci S. Katarzyny, dany jest całkiem nowy obraz S. Jana Nepomucena wielkiego patrona sierot w nowem wyzłoconem ramie, przy którym dwóch aniołów klęczy z złotemi opaskami i srebrnemi skrzydłami. Na tem ołtarzu stoi kapliczka nowo także odmalowana i ozłocona z nowym z Wiednia sprowadzonym zmartwychwstałym Chrystusem wyzłoconym. Dany jest całkiem nowy obraz na zasuwkę S. Barbary P. M. Patronki Szczęśliwej Śmierci, oraz Patronki Werkowych - malowany w Żywcu u Maulica. Także mensa czyli spód ołtarza marmurkowo - zielono odmalowany z wyzłoconem imieniem Jezus. Dołem są gradusy kamienne z balaskami żelaznemi na Górce latymi. Kronika podaje, że fundatorami byli pracownicy nowo powstałej huty żelaza - ... wszyscy od werku arcyksięzkieko z Gorki.

Józef Ignacy Maultz vel Maulic (1824 - 1878) autor obrazu św. Barbary Panny i Męczennicy. W latach 1842 - 1844 uczył się w Szkole Rysunku i Malarstwa w ramach Oddziału Literatury Uniwersytetu Jagiellońskiego u znanego malarza Wojciecha Kornelego Stattlera. W życiu swym artysta przeżywał dramat - zmarły mu kolejno 2 żony i kilkoro dzieci, co miało i też wpływ na jego dramatyczną śmierć w 1878 roku.

W 1874 roku do ołtarza zafundowano obraz św. Floriana, Patrona strażaków, który jest dziełem słowackiego malarza Petera Michala Bohuna (1822 - 1879). W 1843 roku Peter rozpoczął studia na Akademii Sztuk Pięknych w Pradze. Jego nauczycielem został malarz historyczny Christian Ruben. W 1848 rok uczestniczył w „Wiośnie Ludów", organizował wiece i odczyty o charakterze patriotycznym, po czym musiał zmienić miejsce zamieszkania. W 1860 roku rozpoczął współpracę z Kościołem oraz powrócił do działalności patriotycznej. Z tego powodu nie miał łatwego życia, musiał opuścić Słowację i wraz z rodziną osiedlił się w Galicji - w Lipniku koło Białej Krakowskiej, gdzie kontynuował swoje malarstwo. Tam zmarł, i tam został pochowany . W Lipniku musiał zapewne powstać obraz św. Floriana (sygnowany przez artystę), który zakupił znany „dobrodziej" cięcińskiego kościoła Franciszek Mieszczak w 1874 roku.

Według historyków Peter Bohuń był wybitnym malarzem słowackim, a niektórzy porównują go nawet do naszego Jana Matejki.

Następna odnowa ołtarza któremu dotąd patronowały św. Małgorzata i św. Barbara została przeprowadzona w 1897 roku, kiedy proboszczem był ks. Władysław Dobrzański. Z ważniejszych prac przy ołtarzu to przede wszystkim dwie rzeźby przedstawiające słowiańskich patronów Europy świętych: biskupa Cyryla i kardynała Metodego (błędnie podaje się w niektórych publikach, że są to biskupi: św. Wojciech i św. Stanisław) pochodzących z Tesalonik. Wykonano też nowe zwieńczenie ołtarza (naszczytnik) zakończone stylizowaną muszlą. W środku naszczytnika umieszczono płaskorzeźbę św. Jana Nepomucena. Obie rzeźby i płaskorzeźba to dzieło żywieckiego rzeźbiarza Józefa Pękalskiego vel Pękala (1838 - 1916). Artysta jest autorem wielu rzeźb na Żywiecczyźnie.

Jego dziełem jest też neogotycka ambona w kościele św. Katarzyny z płaskorzeźbami przedstawiającymi: Pana Jezusa jako Dobrego Pasterza oraz czterech ewangelistów ze swymi atrybutami.

Sztafirowanie (malowanie) ołtarza w 1897 roku wykonał Michał Stasica (urodzony i zmarły w Moszczanicy, 1853 - 1928), snycerz i malarz żywiecki. Zajmował się przede wszystkim odnawianiem i malowaniem ołtarzy i rzeźb w kościołach. Podczas prac w kościele św. Katarzyny współpracował z rzeźbiarzem Józefem Pękalskim. Wraz z żoną Józefą mieli 6 córek i 5 synów. Syn Władysław (1909 - 1966) po zdaniu egzaminu dojrzałości wstąpił do zakonu dominikanów, w którym przyjął imię Tadeusz. Profesję złożył w 1929 roku. W 1934 roku został subdiakonem, święcenia kapłańskie przyjął tegoż samego roku. Studiował we Lwowie i Rzymie, gdzie specjalizował się w zakresie prawa kanonicznego, które potem wykładał w Krakowie. Zmarł w Warszawie 1966 roku i pochowany został w kwaterze oo. dominikanów na cmentarzu przy ul. Wałbrzyskiej.

Za czasów ks. proboszcza Jana Bryndzy, w 1949 roku, kiedy przeprowadzano gruntowny remont kościoła św. Katarzyny, odnowiono polichromię kościoła, której autorem jest Antoni Stopa, uczeń Jana Matejki. W tym czasie oczyszczono też ołtarze z obrazami, między innymi ołtarz św. Barbary i św. Floriana.

Przed obecnymi obrazami patronalnymi w ołtarzu znajdował się obraz świętej Małgorzaty, dlatego zwany był w przeszłości jej imieniem.

Końcem wiosny 2013 roku ołtarz św. Floriana i św. Barbary został zdemontowany i przewieziony do pracowni konserwatorskiej Tadeusza Kalfasa w Węgierskiej Górce, gdzie dokonano jego gruntownego odnowienia. Renowacji poddane zostały również obrazy z ołtarza. Tak jak w ołtarzu Matki Boskiej Częstochowskiej, tak i w „nowym ołtarzu" wprowadzono kolor ciemno zielony, który zdobił go już w XVII wieku. Zmiana koloru wprowadziła duże ożywienie w barokowym ołtarzu.

Montaż odnowionego ołtarza zakończono 20 listopada 2013 roku, kilka dni przed uroczystością odpustową ku czci patronki Cięciny świętej Katarzyny Aleksandryjskiej. Odnowienie ołtarza wykonane zostało za czasów ks. proboszcza Stanisława Bogacza, przy ofiarnym wsparciu parafian.

W. F.

Dodaj komentarz